مبانی اوليه تحلیل مسیر بوسيله بيولوژيستی به نام سوال رايت در دهه های ١٩١٠ و ١٩٢٠ و به عنوان روشی برای مطالعه تاثير مستقيم و غيرمستقيم متغير علّت بر متغير معلول پايه گذاری شد (کرلينجر و پد هازور: ١٩٧٣). در ادامه، بحث ها و نوشته های سی سی لی (١٩٧٥) به غنای آن افزود و به رواج آن کمک کرد. در تحلیل مسیر برای نشان دادن روابط علّی ميان متغيرها از معادلات استاندارد شده رگرسيون چندگانه استفاده می شود. با اين کار می توان اندازه بزرگی هريک از ضرايب مسير و همچنين اثرهاي مستقيم و غير مستقيم را با يکديگر مقايسه نمود. در حالی که با استفاده از تکنيک های همبستگی و معادلات رگرسيون صرفاً می توان استنباط کرد روابط علّی ميان متغيرها وجود دارد. بطور ساده اين قبيل تکنيک ها، نشان دهنده روابط مهم هستند. ليکن اگر از تحلیل مسیر برای آزمون مدل های نظری استفاده شود اين امکان وجود دارد که روابط ميان مجموعه ای از متغيرها را نشان داد. کرلينجر و پدهازور (١٩٧٣) بیان می دارند که بمنظور استفاده صحيح از تحلیل مسیر بايد چهار پيش فرض زير برآورده شوند:

ü     رابطه ميان متغيرها، خطی، جمع پذير و علّی باشند

ü     ساير متغيرها (متغيرهاي مكنون) هم بسته نباشند .يعني ميان متغيرهای باقيمانده و متغيرهای سيستمی همبستگی وجود نداشته باشد.

ü     مسير علّی يک طرفه باشد. به عبارت ديگر وجود علّيت دو طرفه ميان متغيرها پذيرفتنی نيست.

ü     متغيرها پيوسته بوده و حداقل در مقياس فاصله ای، اندازه­گيری شده باشند.

 تحلیل مسیر ، شكلي از تحليل رگرسيون چند متغيري كاربردي است كه در آن براي آزمودن فرضيه هاي پيچيده از نمودار مسير استفاده مي شود و هدف آن بدست آوردن برآورد كمي روابط علي بين مجموعه اي از متغيرها است . روابط بين متغيرها در يك جهت جريان مي يابد و بعنوان مسيرهاي متمايزي در نظر گرفته مي شود. مفاهيم تحلیل مسیر در بهترين صورت از طريق ويژگي عمده آن يعني نمودار مسير كه پيوند علي احتمالي بين متغيرها را آشكار مي­سازد، تبيين مي شود. با استفاده از آن مي توان اثرهاي مستقيم يا غير مستقيم متغيرهاي مستقل بر متغيرهاي وابسته را محاسبه كرد. اين اثرها را به اصطلاح ضرايب مسير كه در عمل هستند، انعكاس پيدا مي كند بعلاوه مي توان الگوهاي (β) همان ضرايب استاندارد رگرسيون مسير مختلف را براي بررسي همخواني با داده هاي مشاهده شده آزمون كر.. ارزش روش تحلیل مسیر بدان جهت است كه يك روش اكتشافي براي كمك به مفهومي كردن و تشكيل فرضيات پيچيده است. نحستين گام در تحلیل مسیر، تعيين يك مدل ساختاري است كه همه متغيرهاي مورد نظر پژوهشگر را در بر گيرد.مدل ساختاري شامل يك مجموعه معادله ساختاري است كه روابط علي ممكن بين متغيرها را توصيف مي­كند. در اين فرايند ابتدا يك سري مراتب علي مطرح مي شود كه در آن برخي از متغيرها ممكن است علت احتمالي متغيرهاي ديگري باشد، اما بطور قطع نمي­توان معلول آن باشد. به بيان ديگر، ترتيب متغيرها به گونه ايست كه متغيري كه در مرتبه بالاي اين سلسله مراتب قرار دارد، ممكن است به علت متغير پايين تر از آن باشد.

منبع : وبلاگ تخصصی دکتر رضا طالعی فر |آزمون تحلیل مسیر
برچسب ها : متغيرها ,تحلیل ,مسیر ,روابط ,استفاده ,ميان ,تحلیل مسیر ,ميان متغيرها ,وجود دارد ,نمودار مسير ,اثرهاي مستقيم